Voorbeeld advies

Hier een voorbeeld van een ruwe schets voor een organisatie, in dit geval de Federatie Nederlandse Vakverenigingen (F.N.V.), die op het moment van schrijven (2014) met een fusie bezig is.

Het probleem hierbij is hoe de macht maximaal lokaal en per werkgebied (de bouw, de zorg, de ambtenaren, schoonmaak, allerlei verschillende soorten werk die mensen doen die bij deze vakbonden federatie zijn aangesloten) slagvaardig te houden, en toch ook een sterker geheel te vormen dan voorheen, waarbij de verschillende werkgebieden elkaar versterken. Momenteel zijn er grote verschillen tussen de bonden waaruit deze Federatie bestaat. Dat zorgt ervoor dat er soms dubbel werk wordt verricht (administratie, bijhouden van de nieuwe landelijke wetgeving door comites), dat men niet goed op de hoogte is van elkaars acties (zoals demonstraties of gesprekken met politici), en dat activiteiten als leden helpen versplintert zit terwijl dit elkaar kan versterken door samen een leden spreekuur te houden waardoor er meer menskracht aanwezig is (lang niet alle problemen zijn uniek voor een werkgebied, denk bijvoorbeeld aan vragen over de belastingen aan een belastingen deskundige.)

In de huidig bekende opzet van deze fusie (die wellicht nog veranderd en verbeterd) is er in een zogenaamd ledenparlement voorzien. Dit ledenparlement bestaat al. Alle leden in een gebied (dus niet alleen de actieve- oftewel kader-leden) mogen dan stemmen voor een afgevaardigde. De macht centraliseert dus direct naar een landelijk parlement. Verder komt er een structuur van ongeveer 34 regios, waarbinnen er een bestuur komt. Er blijven ook raden bestaan voor alle werkgebieden. Aangezien deze zaken nog in ontwikkeling zijn, is het niet exact duidelijk of hier bekend, hoe het zal gaan werken.

Voorbeeld van een B.O.S. advies:

B.O.S.(ondergetekende) ziet het niet zitten dat niet actieve leden gaan kiezen voor een landelijke afgevaardigde, omdat deze mensen daarmee over de hoofden van de actieve leden heen stappen terwijl zij zelf nauwelijks/geen kennis hebben van de bond organisatie, het werk dat daar precies gebeurd, etc. Het is beter dat zij die erbij betrokken zijn (de actieve leden) hun besturen kiezen. Zij kunnen beoordelen wie goed in een hoger bestuur functioneert, want zij hebben daar direct mee te maken in de praktijk. Het laten kiezen van besturen door niet actieve leden gaat leiden tot het kiezen op basis van uiterlijk (foto), of goed klinkende verhaaltjes over het eigen leven. *) Wat wel goed kan werken is dat leden de meest lokale raden kiezen, die dan weer de hogere bondsraden kiezen.

Het is dus misschien goed om iets van een trap-structuur te hanteren. Wellicht werkt het om leden die willen per 5 of 10 te groeperen (en/of: 2 x 5 = 10, dus nog met een subdivisie), en dan 6 of 3 zulke groepjes vormen een stemcomité van in totaal 30 (naar analogie van het stemmodel in deze grondwet: grondwet). Minimaal 30 hebben dan een afgevaardigde, die een taak heeft om met andere zulke afgevaardigden de vakbond in het juiste spoor te houden. Voordeel van 30 (ipv bijvoorbeeld 50), is dat je met 59 groot maar nog net behapbaar zou kunnen zijn, en met 60 uiteen kunt in 2 x 30. 30 is ook sneller samen te stellen dan 50. Aangezien het een vakbond is, staan de neuzen al redelijk dezelfde richting in (itt tot bij een Staatsinrichting.)

Ze hoeven niet persé een dagelijks bestuur te vormen, maar zouden zo'n lokaal en landelijk dagelijks bestuur kunnen bekrachtigen en/of kiezen, en zelf de zwaarwegende beslissingen nemen. Dat zou eventueel via een initiatief van zo'n lokale of landelijke raad kunnen, dat wordt voorgelegd aan deze afgevaardigden; waarvan enkelen natuurlijk weer de oorsprong van zo'n initiatief kunnen zijn, wat zij inbrengen in de lokale en/of landelijke raad, die het dan na aanname weer terugbrengt maar dan naar alle afgevaardigden in die jurisdictie.

Ten tweede is het wat B.O.S. betreft onverstandig om die macht direct naar het landelijke te centraliseren. Wat is het nut van een vergadering in de hoofdstad, over een staking in een bedrijfje diep in Maastricht, in Sneek (Friesland), of in Rotterdam ? Dat kunnen de mensen daar in die regio zelf. Wat positief is aan nu opgezette fusie structuur is een celstructuur in 34 regios met een eigen bestuur. Het niet meer dan normaal dat een landelijke organisatie ook lokale afdelingen heeft. Het is natuurlijk logisch om daar dan de zaken voor een staking in een bedrijf daar te bespreken. Desalnietemin is het veelzeggend dat eerst macht wordt gecentraliseerd. Als daar de macht en het geld wordt gecentraliseerd, dan gaat daar een zwaarwegende macht liggen met betrekking ook tot dergelijke lokale stakingen (want wie opent de stakingskassen, wie heeft letterlijk de sleutel tot dat geld in handen ?). Hoe zal zich dit gaan ontwikkelen als er een staking is voor een lokaal bedrijf waar mensen het echt helemaal met de bedrijfseigenaren hebben gehad, terwijl de landelijke raad in een wederzijdse houtgreep hangt met de landelijke overheid en uit tactische overwegingen liever even niet nog meer 'gerommel' in de media wil door een staking die ergens in het land ver-van-hun-bed en voor hen om onduidelijke redenen tot het bittere einde wordt uitgevochten ? Krijgen zij dan te horen: hou je alstjeblieft even koest voor 4 a 5 maanden totdat wij dit hebben afgehandeld in de hoofdstad, en dan gaan de stakingskassen weer voor jullie open. Het gevaar van omkoping van de hoge bondsraden ligt ook op de loer, als daar teveel macht zit (omkoping kan ook gaan in de vorm van overlopen in de vorm van baantjes aanbieden door politieke partijen en/of bedrijven, in ruil voor besluiten).

Vanwege de zorgelijke ontwikkeling heeft B.O.S. (ondergetekende ;) ongevraagd het volgende advies ontwikkeld (na enig nadenken ;): basisstructuur-FNV.pdf . Dit is slechts een snelle schets van een algemene strategische machtspreiding. Het idee is eenvoudig: op dit moment heeft elke vakbond (Bouw, KIEM, ABVAKABO, etc) een eigen lokale afdeling indeling van Nederland. Die afdeling verenigen alle werknemers in een bepaald gebied. Het idee is om de grootte van deze afdelingen met elkaar te harmoniseren. (Dat gebeurd nu ook met de +-34 regios, dus dat gaat al goed.) Binnen elk zo'n regio komt er dan een bestuur voor die werkgebieden van leden (schoonmaak, verzorging, etc) waarvoor zo'n bestuur haalbaar (menskracht) en nuttig is (affiniteit, vergelijkbare problemen, etc). Die besturen wijzen dan een algemeen bestuur aan dat er voor alle werkgebieden is. Op dat moment is de hele organisatie al rond, de hele fusie heeft al plaatsgevonden. Er is geen aansturing vanuit landelijk nodig die regios aanstuurt, en geen ledenparlement.

Desalnietemin moet er uiteraard wel een landelijk bestuur zijn, al was het maar om dat op de geachte Staten Generaal te richten. Elk werkgebied bestuur kan een afgevaardigde kiezen voor een landelijke raad. Dan ontstaat er dus een landelijke raad voor alle werkgebieden (naar federatief model). Elke algemene raad binnen elke woonafdeling (zeg maar 1 van de 34 regios) wijst ook een afgevaardigde aan, en dit wordt de algemene raad - die daarmee als het ware aan het hoofd van de hele organisatie staat.

Het contributie en stakingsgeld wordt verdeeld, zodat de lokale werkgebied raad direct over de financiele middelen beschikt die de eigen leden opbrengen, naar eigen willekeur. Dit houdt de macht lokaal, en voorkomt wanbeleid, geldverkwisting en machtmisbruik door de landelijke raden (als het geld wordt misbruikt, dan ligt de verantwoordelijkheid daarvoor dicht bij de leden die dat geld opbrachten en hebben zij dus de kans daar iets aan te doen). Dit maakt het gebruik van het geld inzichtelijker voor de leden die het opbrengen in dat gebied, die dus direct kunnen eisen dat dit geld ook aan hen ten goede komt (bijvoorbeeld voor een staking die zij willen, of iets anders). Uit algemene solidariteit kan weer een gedeelte van het geld direct worden afgedragen aan het lokale algemene bestuur, de landelijke raad voor dat werkgebied, en voor het algemene landelijke bestuur. Een verdeel sleutel zorgt er dan voor, dat ook deze raden hun eigen budgetten hebben waarmee zij dus ook direct slagvaardig zijn. (De huidige opzet van de fusie komt hier niet mee overeen: de regionale raden moeten een plan en een budget opstellen, en krijgen daar dan de financieele middelen vanuit het landelijke bestuur voor. Dit centraliseert de macht enorm, en B.O.S. is daar dus niet voor.)

Ook zal naar de visie van ondergetekende de rol van een soort vakbonds opperhoofd zoveel mogelijk beperkt moeten worden, omdat dit het dictatoriale karakter van een organisatie versterkt. Een idee is bijvoorbeeld dat er een driemanschap gekozen wordt, die de primaire woordvoerder rol van de landelijke algemene raad gaat uitvoeren en die intern per meerderheid besluit en liefst altijd gezamelijk of anders per roulatie optreedt. Dat zorgt ervoor dat het meer over de inhoud zal moeten gaan, en minder over de personages zelf. Dit driemanschap is dan geen lid van de landelijke besturen, maar daar ten enenmale aan ondergeschikt (een soort administratieve werknemers, onderdeel van de reclame afdeling) ten behoeve van een woordvoerdersrol. De besluiten die zij nemen gaan dus over hoe zij de vakbond standpunten precies gaan verwoorden als zij met een gesprek of interview bezig zijn. Zij zijn ook geen voorzitter van de landelijke besturen. Er zal eventueel een speciale onderhandelingscommissie worden aangewezen, die wel lid is van het landelijk bestuur. Zij zullen op het landelijke niveau met de bedrijfsbazen en politiek en andere grote organisaties kunnen onderhandelen. Hier is het weer nuttig dat deze rol is gescheiden van de voorzitter van de landelijke raden. Dit is dus een soort spreiding der Machten model. Dit maakt communicatie erg belangrijk (hetgeen voordelen en nadelen heeft; het vereist de nodige vaardigheden).


Noten:

*)
Als leden een stem hebben voor een lokale raad van de vakbond. Dat staat dichter bij. Er worden dus meer lokale mensen gekozen (als het er 20 zijn voor een lokale raad, dan zou het er maar 1 zijn voor een landelijke raad.) Uiteindelijk is het natuurlijk wel een bond van de leden. Zij moeten de macht hebben. Het moet meer zijn dan een lidmaatschap dat bij onvrede dan maar moet leiden tot opstappen (zoals dat wel de logica van de vrije markt is.) Er zijn te weinig bonden, en zo'n bonden-competitie versnippert de macht van de werknemers. De bonden zijn er juist om die versnippering tegen te gaan (alhoewel dit nog een interessante discussie is; maar hoe dan ook voor een bond zo groot als de FNV gaat dit niet op, en is dat niet de huidige vraagstelling.) Door dit lokaal af te handelen, kan die brug beter geslagen worden tussen leden en bestuur.

Er zou geen algemene voorman van de gehele vakbond direct gekozen moeten worden door de leden (zoals al opgemerkt), omdat dit populisme en oppervlakkigheid in een kiesmodel vertegenwoordigt; het dictatoriale element versterkt ten opzichte van het democratische overleg element; en er wordt energie van leden verspild die grotendeels verloren gaat omdat de verscheidenheid aan opinies van een vakbond niet vertegenwoordigt kan worden door maar 1 persoon. Het is beter de aanwezige energie van leden te richten op meer vertegenwoordigers die dan ook echt gekozen worden, die meer werk kunnen verrichten, en die dan zelf wel de hogere bestuurders kunnen aanwijzen als onderdeel van hun takenpakket.

Het is waarschijnlijk verstandig om het inkomen van eventuele top bestuurders (als dat nodig is), te koppelen aan de slechtste CAOs die zijn afgesloten. Bijvoorbeeld het loon van de top bestuurders wordt gelijk aan het gemiddelde van de 5 slechtste CAOs in het land. Dat focust die groep op waar de nood het hoogst is, wat precies is wat een vakbond zou moeten doen.

**)
Deze organisatie schets van B.O.S. is min of meer genegeerd binnen de vakbond, alhoewel het wel kort lokaal is besproken. Sommige leden leken wel positief, maar of het echt duidelijk overkwam is niet zeker. B.O.S. had hier geen enkel mandaat om een dergelijke advies uit te brengen of gehoord te krijgen, en is het al heel mooi dat het uberhaupt kort besproken is (vanuit actief vakbondslid had ondergetekende wel het recht om over dit onderwerp ook iets te zeggen nadat de voorzitter dat had toegestaan, hetgeen hier dus iets uitgebreider ook is voorgelegd.)

Een vakbond-federatie is (mijns inziens) 1 van de moeilijkste organisaties die er bestaat buiten de Staat en haar Ministeries, vanwege de grote verscheidenheid aan inhoud die ook behouden moet blijven voor soms harde acties, de totale grootte, de zware belangen waar het om gaat, de verschillende activiteiten, de samenhang met- en infiltratie in- bedrijven en overheden (soms samenwerking, soms tegenwerking), het zwaarwegende belang van de vakbonden in het algemeen voor de Nederlandse samenleving (en de rechtvaardige verdeling van welvaart naar hen die echt produceren, een cruciaal gegeven om dit land overeind te houden), etc.

...
[bezig ...]

BOS reclame kretologie

B.O.S. levert diensten op elk niveau van organisatie, vanaf 2 personen tot en met de hele wereld, en alles wat daar tussen in zit; van goede doelen tot en met bewapende Milities, van Ministeries tot bedrijven, van een hervormingen stappen plan tot organisatie statuten, van Continent brede Revoluties tot financiering contracten voor startende ondernemers ;). Maar altijd met een goed doel voor ogen ...

Niet tevreden na het horen van al deze grootspraak ? Tip: ga eens kijken naar de organisatie structuren van verschillende inheemse volkeren in Noord en Midden Amerika. Alhoewel de huidige modellen van B.O.S. daar niet op gebaseerd zijn, is daar een weelde aan interessante modellen te ontdekken. Bekijk het eens vanuit een andere geschiedenis ! Veel plezier gewenst.

Reorganiseren in het algemeen

Er zijn allerlei interessante concepten te bedenken, die het leven kunnen veraangenamen. Zoals voor een bedrijf een raad waarin de 10% met de meeste werkervaring in dat werkveld zitten zonder dat die gekozen hoeven worden (want een kiesronde is ook een bron van spanning, en dus niet een onverdeeld positief gegeven). Zo'n soort 'raad van ouderen' is historisch niets nieuws. Het combineert het gegeven dat ouderen wat minder energie zullen hebben (vaak) voor productie, maar juist wel de meeste kennis bezitten, die zo tot zijn recht kan komen tot ieders voordeel.

Wees creatief en probeer steeds wat nieuws totdat iets lijkt te werken ... maar blijf er dan bij want het eeuwige ge-reorganiseer is destructief. Een model moet ook kunnen inslijten zodat de inherente problemen die het heeft op den duur opgevangen kunnen worden door ervaring. Merk op dat re-organisaties een dekmantel voor kosten besparingen kunnen zijn, waardoor het een slechte naam heeft. Re-organisaties zijn ook een sport van politici om nuttig te lijken, of om delen van de publieke sector die zij liever niet zien functioneren het leven zuur te maken, of puur om te zien of zij Macht kunnen uitoefenen. Helaas leiden dit soort spelletjes er toe dat re-organiseren (wellicht terecht) een slechte naam heeft. Doe het dus alleen als er echt een probleem opgelost moet worden, want het veranderingsproces zelf zal in de regel een negatief zijn (energie en geld kosten).

Als er geen probleem dat opgelost moet worden bestaat, geen duidelijke doelstelling van de her-organisatie, dan kan er ook geen tevredenheid met een resultaat zijn, of de wil de slechte kanten van de oplossing op te vangen. Dan blijft men dus van de ene wilde ingreep naar de andere spartelen ? Is re-organiseren nodig is dus de eerste vraag, en misschien ook de laatste. Wat er uberhaupt te bereiken is (met de min of meer gegeven vaardigheden van de doelgroep, en de wil om van iets een succes te maken), is een belangrijke tweede vraag. Magische oplossingen waardoor iedereen ineens kan leven als een koning in Frankrijk bestaan niet, met hard werken en moeite iets laten functioneren van dag tot dag bestaat wel ... ;).